Elke dag zetten we het belangrijkste statiegeldnieuws uit Europa op een rij: van systeembeheerders, overheden en vakmedia. Kort samengevat in je eigen taal, met een link naar de bron.
Portugal: statiegeldsysteem Volta na bijna een half jaar op 417 miljoen verpakkingen
Het Portugese statiegeldsysteem Volta, dat in april startte, heeft inmiddels meer dan 417 miljoen flessen en blikjes ingezameld. Consumenten kregen samen 41,7 miljoen euro aan statiegeld (10 cent per stuk) terug. Milieuorganisatie Zero noemt het een leerproces: het systeem werkt, maar moet nog worden bijgesteld, mede vanwege de klachten over zwerfafval bij inleverpunten.
Het Poolse ministerie van Klimaat en Milieu overweegt winkels te verplichten bonnen uit inleverautomaten minstens 90 dagen geldig te houden; nu is dat minimaal 30 dagen en bepaalt elke winkel zelf de termijn. Consumenten verliezen nu soms hun statiegeld doordat een bon verloopt. Tegelijk werkt het ministerie aan uitbreiding van het systeem naar eenmalige glazen flessen, met een overgangstermijn van ongeveer twee jaar.
Polen: geen statiegelduitzondering voor duty-freewinkels op luchthavens
Wie in Polen drank koopt in een duty-freewinkel op de luchthaven, betaalt statiegeld maar kan dat bij vertrek nauwelijks terugkrijgen, omdat daar geen inleverpunten zijn. Onderminister Anita Sowińska laat weten dat er geen uitzondering komt, omdat dat het systeem ingewikkelder en fraudegevoeliger zou maken. Het ministerie wil in plaats daarvan dat winkels en luchthavens inleverpunten inrichten, ook vóór de beveiliging.
Bulgarije belooft open consultatie over statiegeldwet na kritiek
Na kritiek op de manier waarop Bulgarije zijn nieuwe statiegeldwet bij de Europese Commissie aanmeldde, zegt het milieuministerie dat het verdere traject open en transparant wordt. De staat wordt volgens minister Karamfilova geen exploitant maar garantiegever van het systeem. Het wetsvoorstel wordt openbaar gemaakt en besproken met producenten, handel, gemeenten en maatschappelijke organisaties voordat het naar het parlement gaat.
Duitsland: statiegeldflessen van plastic bestaan voor 58% uit gerecycled materiaal
In Duitsland bestonden PET-drankflessen in 2025 gemiddeld voor zo'n 58% uit gerecycled plastic, tegen 51% in 2023 en 34% in 2019. Dat ligt ruim boven de Europese ondergrens van 25% en ook boven het doel van 30% voor 2030. De Deutsche Umwelthilfe plaatst wel een kanttekening: slechts ongeveer 34,5% van de dranken zit in herbruikbare flessen, terwijl de wet 70% als doel noemt.
Portugal: statiegeldbeheerder Volta wijst voor rommel op straat ook naar gemeenten
SDR Portugal, de beheerder van het Portugese statiegeldsysteem Volta, gaat in op de eis van de milieuminister om vóór 16 oktober een plan te leveren tegen rommel rond afvalbakken. De beheerder benadrukt wel dat hij geen bevoegdheid heeft over de openbare ruimte en dat de oplossing vooral bij de gemeenten ligt; wel kan hij gemeenten, zoals de wet toestaat, vergoeden voor schoonmaakkosten. Van de 50 geplande grote inleverkiosken staan er nog maar 8, en burgemeesters van onder meer Lissabon, Porto en Faro klagen over te weinig inleverpunten.
Verenigd Koninkrijk: nog precies een jaar tot de start van statiegeld op 1 oktober 2027
Op 1 oktober 2027 start in Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland één gezamenlijk statiegeldsysteem, met 20 pence statiegeld op plastic flessen en blikjes. Beheerder Exchange for Change, begin 2025 opgericht en inmiddels ruim 50 medewerkers groot, heeft de materiaaleisen, de eisen voor inleverautomaten en de vergoeding voor winkels vastgelegd. Het doel is 70% inzameling in het eerste jaar, 80% in het tweede en 90% in het derde.
VK: oude voorraad drank mag na start statiegeld nog worden verkocht
Exchange for Change, de beheerder van het Britse statiegeldsysteem dat op 1 oktober 2027 start in Engeland, Schotland en Noord-Ierland, heeft de overgangsregels bekendgemaakt. Drank die vóór de start is gevuld, mag daarna nog zonder statiegeld worden verkocht; de sector wordt gevraagd die voorraad vóór april 2028 te verkopen. Verpakkingen die na de start worden gevuld, moeten het statiegeldlogo en een geregistreerde barcode hebben; voor Wales volgen de regels later.
Griekenland: statiegeldsysteem kost volgens bedrijfsplan zo'n € 900 miljoen in vijf jaar
DRS Hellas, de beheerder van het toekomstige Griekse statiegeldsysteem voor plastic flessen en blikjes, raamt de kosten voor 2027–2031 in zijn bedrijfsplan op ongeveer € 900 miljoen. Dat plan wordt nog door de overheid beoordeeld, al lopen aanbestedingen voor de infrastructuur al. Bij een verwacht inzamelpercentage van 63% op zo'n 4,4 miljard verpakkingen in 2027 zou er jaarlijks zo'n € 180 miljoen aan niet-opgehaald statiegeld overblijven.
Bulgarije: nieuw wetsvoorstel geeft de staat 34% van de statiegeldbeheerder
Het Bulgaarse milieuministerie heeft op 29 september een nieuwe versie van de wet voor een landelijk statiegeldsysteem voor drankverpakkingen aangemeld bij de Europese Commissie. Daarin krijgt de staat 34% van de beheerder en daarmee een blokkerende stem; eerdere versies lieten het beheer aan producenten en handel. Nu loopt een wachttijd van drie maanden waarin de Commissie en andere lidstaten kunnen reageren; het voorstel is in Bulgarije niet eerst publiek besproken.
Polen wil statiegeld uitbreiden naar glazen wegwerpflessen
Het Poolse klimaatministerie wil het statiegeldsysteem uitbreiden met glazen wegwerpflessen, ook de kleine drankflesjes; daarvoor wordt een overgangstermijn van ongeveer twee jaar verwacht. Na het eerste jaar (start 1 oktober 2025) zijn er zo'n 5 miljard flessen en blikjes ingeleverd, en het aantal per maand steeg van 480 miljoen in april naar 900 miljoen. De regering mikt dit jaar op 77% inzameling.
Verenigd Koninkrijk: inzameling en verwerking voor statiegeldsysteem vastgelegd
Exchange for Change, de beheerder van het Britse statiegeldsysteem dat in oktober 2027 start, heeft via een aanbesteding vijf afvalbedrijven gekozen voor ophalen en verwerken, elk voor een eigen regio. Bij de start zijn er speciale verwerkingslocaties in onder meer Schotland, Engeland en Noord-Ierland; in 2030 volgen drie nieuwe fabrieken. Het gaat om zo'n 400 inzamelwagens en ongeveer 700 nieuwe banen.
Portugal: regering geeft statiegeldbeheerder twee weken voor plan tegen rommel op straat
De Portugese milieuminister heeft SDR Portugal, de beheerder van het statiegeldsysteem Volta, per brief tot 16 oktober gegeven om een actieplan in te dienen. Aanleiding is dat mensen afvalbakken en containers doorzoeken naar statiegeldverpakkingen, wat vooral in Lissabon tot rommel op straat leidt. Het plan moet onder meer meer inleverpunten, voorlichting en voorbeelden uit andere Europese landen bevatten; de minister wijst erop dat de beheerder volgens de wet ook meebetaalt aan het schoonhouden van straten en stranden.
Amsterdam plaatst afvalbakken met een apart vak voor statiegeld
Amsterdam zet de komende weken 200 nieuwe afvalbakken neer, eerst achter Centraal Station en daarna onder meer in het Vondelpark en op het Osdorpplein. De bakken hebben een deur die vanzelf dichtvalt en een apart vak voor statiegeldflessen en -blikjes, zodat verzamelaars de vuilniszakken niet meer openscheuren. In een test bleef de deur bij 83% van de nieuwe bakken dicht, tegen 38% bij de huidige.
Lezers: statiegeld slaagt pas als kopers het zelf terughalen
In de Volkskrant reageren lezers op de discussie over statiegeld. De strekking: het systeem is pas een succes als kopers hun lege flessen en blikjes zelf terugbrengen en hun statiegeld ophalen.
Polen: statiegeld na een jaar succesvol, maar glas valt er nog buiten
Een jaar na de start telt het Poolse statiegeldsysteem zo'n 60.000 inleverpunten en zijn er ruim 3,2 miljard flessen en blikjes ingeleverd; 74% van de Polen doet mee. Deskundigen wijzen op een gat: meer dan 500 miljoen glazen wegwerpflessen per jaar vallen buiten het systeem. Zij pleiten ervoor glas toe te voegen, minder uitzonderingen te maken en de cijfers openbaar te maken.
Verenigd Koninkrijk: registratie voor statiegeldsysteem geopend
In het Verenigd Koninkrijk kunnen producenten en winkels zich sinds 29 september aanmelden bij Exchange for Change, de beheerder van het statiegeldsysteem dat in oktober 2027 van start gaat. In deze eerste ronde zijn alleen basisgegevens nodig; in januari 2027 volgt een tweede, uitgebreidere ronde. Winkels in de stad kleiner dan 100 m² zijn automatisch vrijgesteld van inname; winkels tot 200 m² kunnen onder voorwaarden vrijstelling aanvragen.
Nieuwe winactie: statiegeldbon scannen voor een kans op prijzen
Verpact en Statiegeld Nederland starten een landelijke actie die loopt tot 14 februari 2027. Wie bij een deelnemende supermarkt inlevert en de statiegeldbon scant in de Statiegeld App, krijgt per verpakking een gratis lot; elke twee weken wordt er € 10.000 aan prijzen verloot. Het statiegeld zelf krijg je gewoon terug.
Portugal: 400 miljoen verpakkingen ingeleverd in statiegeldsysteem Volta
Het Portugese statiegeldsysteem Volta, dat op 10 april van start ging, heeft in minder dan zes maanden ruim 400 miljoen flessen en blikjes teruggekregen. Beheerder SDR Portugal zette een openbare online teller op volta.com.pt die dagelijks wordt bijgewerkt. Van de 50 geplande grote inleverkiosken staan er pas 8; voor de rest wacht de beheerder op toestemming en ruimte van gemeenten. Het doel is 90% inzameling eind 2029.
Spanje wil statiegeld van minstens € 0,10 invoeren op plastic flessen en blikjes, het zogeheten SDDR. De regels noemen november 2026 als start, maar de sector verwacht dat die datum niet gehaald wordt. In 2023 zamelde Spanje nog maar 41,3% van de plastic drankflessen gescheiden in, ver onder het Europese doel van 90% in 2029.
Portugal: regering houdt vast aan statiegeldsysteem Volta
De Portugese milieuminister wees de oproep van de burgemeester van Lissabon af om het statiegeldsysteem Volta te stoppen. Het systeem is volgens haar Europees verplicht en haalt sinds de start op 10 april al 44% inzameling, boven het jaardoel van 40%. Voor de overlast rond inzamelplekken zoekt de regering andere oplossingen.
Consumentenbond: innameplicht voor statiegeld is hard nodig
De Consumentenbond steunt het kabinetsplan om winkels vanaf 1 januari 2028 te verplichten statiegeldverpakkingen in te nemen. In 2025 kwam 78% van de plastic flessen en 86% van de blikjes terug, onder het doel van 90%, en bleef € 129 miljoen aan statiegeld liggen. In Duitsland, waar innemen al verplicht is, ligt het inzamelpercentage boven de 95%.
Op het Osdorpplein in Amsterdam is een tweede Statiegeld Retourshop geopend. Naast flessen en blikjes kun je er ook textiel, kleine elektrische apparaten, harde plastic verpakkingen en drankenkartons kwijt. De winkel werkt samen met Milieuwerk en biedt werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Reconstructie: hoe de statiegeldloterij er kwam in plaats van hoger statiegeld
De NOS beschrijft hoe het ministerie en de drankenproducenten een loterij bedachten als alternatief voor het verdubbelen van het statiegeld, dat toezichthouder ILT had geëist. Volgens de reconstructie werd de inspectie grotendeels buiten de gesprekken gehouden. Wie digitaal uitbetaald krijgt, kan het statiegeld inzetten voor een lot.
Kabinet wil statiegeld eenvoudiger maken vanaf 2028
Het kabinet stelt voor om vanaf 1 januari 2028 statiegeld te heffen op alle plastic flessen tot 3 liter, dus ook op zuivel en sap. Winkels krijgen afhankelijk van hun grootte een innameplicht, en winkels vanaf 200 m² moeten het statiegeld ook contant kunnen uitbetalen. Doel is dat Nederland ruim vóór 2029 het Europese inzameldoel van 90% haalt.
Retourshop Enschede verwerkt gemiddeld 7.000 verpakkingen per dag
De Statiegeld Retourshop in Enschede-Zuid verwerkte in de eerste maand gemiddeld 7.000 flessen en blikjes per dag. Er staan twee gewone inleverautomaten en een bulkautomaat die tot 100 verpakkingen tegelijk aanneemt, en de winkel is elke dag open van 8.00 tot 20.00 uur. Uitbetalen kan contant, via Tikkie of als donatie.
Ierland: 1,43 miljard verpakkingen ingeleverd in 2025
Het Ierse statiegeldsysteem Re-turn nam in 2025 1,43 miljard flessen en blikjes in, een inleverpercentage van 76,4%. Er bleef € 60,1 miljoen aan statiegeld liggen; dat geld dekt onder meer de vergoedingen voor winkels en investeringen in het systeem. Zwerfafval van drankverpakkingen is sinds de start in 2024 met 55% gedaald.